Nieuwjaarstoespraak 2019

Op maandag 7 januari 2019 was de nieuwjaarsreceptie in de brandweerkazerne in Dieren. De burgemeester hield hierbij zijn nieuwjaarstoespraak. Deze kunt u nog eens rustig nalezen.

Burgemeester Carol van Eert:

"Beste mensen,
Van harte welkom namens het gemeentebestuur van Rheden op deze misschien wat ongebruikelijke locatie voor de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie. Maar met een nieuwe burgemeester, een nieuw college én een nieuwe gemeenteraad, worden er wel meer dingen anders dan voorheen. U zult ook merken dat ik het prettig vind om in mijn toespraak aan de vooravond van een heel nieuw jaar, soms een kritische blik op de wereld om mij heen te werpen. Gewoon om u deelgenoot te maken van hoe ik naar de samenleving kijk.

Hectische maatschappij

Voor veel mensen zijn die koudere, winterse dagen tussen Kerst en Oud & Nieuw, dagen om eens even tot rust te komen. Dagen om in je eigen huiselijke omgeving, het afgelopen jaar te overzien en ook vooruit te blikken op het nieuwe jaar dat voor ons ligt. En hoe drukker en hectischer onze maatschappij, hoe meer behoefte aan zo’n moment van bezinning.
Die hectiek, en voor sommigen gaat dat samen met onrust en onzekerheid, wordt mede door ons zelf veroorzaakt. Want de informatiestroom vanuit alle plekken op de hele wereld is nooit meer ver van ons vandaan. Ik durf de stelling aan dat veel mensen hier permanent minimaal 1 of 2 schermen onder handbereik hebben, waarop we de laatste stand van de samenleving kunnen lezen en zien. Laatst hoorde ik dat mensen gemiddeld meer dan 200 maal per 24 uur op hun mobiele telefoon of computer kijken. Dat is heel erg veel en als je het slapen eraf haalt, is dat ongeveer elke 5 minuten van de dag. Ongetwijfeld zult u zeggen dat dit niet voor u geldt, maar ga dat nog maar eens goed na.
We halen de informatie over wat er overal om ons heen gebeurt met ‘sloten’ tegelijk binnen. En dat doet iets met onze menselijke geest. Wie kan zo’n onophoudelijke stroom informatie nog goed ordenen, nuanceren en begrijpelijk vertalen? Toch is er iets vreemds aan de hand. We nemen steeds minder de tijd naar de analyses en onderbouwingen van gerenommeerde instellingen te kijken. Nee, onze meeste tijd gaat zitten in het zelfstandig tot ons nemen van al die ongefilterde en vaak onsamenhangende informatie waarvan het meestal de vraag is of het op enige juistheid gebaseerd is.
We ‘beleven’ onze wereld steeds vaker vanuit ons primaire gevoel of onderbuik, dan dat we er met enige afstand en nuancering naar kijken.

Nieuwe dilemma’s

Daar is niets mis mee. Wie ben ik om daar als uw burgemeester over te oordelen of wat van te vinden. Maar ik constateer wel dat het tot nieuwe dilemma’s leidt, waarop ik nog niet direct een antwoord heb gevonden. Ook niet in de voor mij rustiger dagen tussen Kerst en Oud & Nieuw.
Feitelijk moeten we vaststellen dat het met de economie weer beter gaat en de cijfers laten een nadrukkelijke groei zien. Qua beleving is dat voor veel individuele mensen totaal anders. Zij ervaren dat ze er niet direct persoonlijk vooruitgang van ervaren. En wat te denken van het toenemend aantal mensen met schulden. Maar als het jezelf goed gaat, valt je dat bij anderen misschien minder op. Laten we opletten voor te grote tegenstelingen in onze samenleving, of ze nu feitelijk zo zijn of dat ze zo door mensen ervaren worden. Een groter wordende polarisatie, die niemand wil, zal ons niet verder brengen.
Feitelijk gezien leven we, zeker sinds de Tweede Wereldoorlog, in de meest veilige periode die we ooit gekend hebben. Er zijn in de hele wereld momenteel minder oorlogshaarden dan voorheen en er sterven per saldo ook minder mensen door oorlog en terreur. In ons land sneuvelden er in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw substantieel meer mensen door terreur en terrorisme dan sinds de eeuwwisseling. Maar dat is feitelijk.
In onze huidige samenleving zijn veel mensen bang voor hun persoonlijke vrijheid. Angstig voor aanslagen of geweld. Onzeker vanwege de dreiging van toenemend terrorisme en criminaliteit. Dat is hun ‘beleving’. Maar feitelijk dalen de misdaadcijfers in ons land al jaren.
Terecht strijden veel mensen voor het behoud van hun privacy en mag de overheid geen gegevens van mensen verzamelen, bewaren en inzetten voor andere doeleinden dan afgesproken. Tegelijkertijd zetten we zelf, als onderdeel van die 10-12 keer per uur dat we op internet gaan, alles van onszelf op dat grote wereldwijde web. En willen we maar wat graag dat we akelige misdaden oplossen door informatie te gebruiken die we via camera’s, DNA of het aftappen van dataverkeer verzamelen.
Dilemma’s zijn van alle tijden. Ook van alle tijden is het dat politici die dilemma’s ook gebruiken om daarmee bij de kiezers te scoren. Juist in een tijd waarin onzekerheid een grotere rol speelt, spelen partijen van links tot rechts daar op in. Maar of ze in staat zijn de oplossingen voor de dilemma’s van de inwoners van ons land en binnen Europa en de wereld echt op te lossen met de door hen verkondigde oplossingen, daar heb ik nog wel een hard hoofd in. Mijn grootste zorg zit hem in het feit dat het ‘oordelen’ over anderen steeds voorop lijkt te staan. Terwijl elke oplossing mijns inziens begint bij het luisteren naar de ander en het besef dat we er altijd sámen uit moeten komen.

Lokale gemeenschap

Na deze grootse bespiegelingen over de wereld waarin wij leven, maak ik graag de stap naar onze eigen, lokale gemeenschap. Juist omdat die grote wereld momenteel zo ingewikkeld in elkaar steekt, is de waarde van een goed functionerende, lokale samenleving van enorm groot belang. En daar wordt door heel veel mensen dagelijks keihard aan gewerkt. Ik durf de stelling aan dat het goed gaat in de gemeente Rheden. En daar moeten we elke dag aan blijven werken. Werken aan een duurzame samenleving, met investeringen en oplossingen die toekomst-vast zijn. Vandaar dat het thema van dit nieuwe jaar ‘Energiek 2019 in!’ prima past.
We mogen trots zijn op wie we zijn en wat we samen met elkaar in onze dorpen, in onze gemeente weten te bereiken. Met het oog op die misschien wat onzekere wereld buiten onze gemeentegrenzen en onze dagelijkse leefomgeving, is dat een perfect beeld van hoop en inspiratie voor ons allemaal. Want dat is wat we zeker nodig hebben, ook in het voor ons liggende jaar.

Toekomst

Er is een groot aantal zaken die we in onze gemeente goed op orde hebben. Zo wordt er weer op meerdere plekken gebouwd of zijn concrete plannen daarvoor in voorbereiding.
Zo werken we samen met politie en justitie aan de veiligheid van onze wijken en buurten en zien we als resultaat daarvan de criminaliteitscijfers de afgelopen jaren ook echt dalen. Ik ben er trots op dat we met onze wijkagenten en onze teamchefs van politie, in een voor hen nog steeds lastige periode van organisatieontwikkeling, een geoliede samenwerking kennen en waarvan we dagelijks de vruchten plukken. En dat geldt ook voor de samenwerking met het Openbaar Ministerie en onze brandweer. Al verschillende keren heb ik in de afgelopen maanden gezien hoe gedreven en professioneel onze eigen brandweervrijwilligers zich inzetten voor de veiligheid van hun mede-inwoners. Recent nog tijdens Oud & Nieuw. Grote klasse.

Ondermijning

Toch speelt er op het gebied van veiligheid en openbare orde wel een kwestie die ik zorgelijk vind. En dat betreft de georganiseerde criminaliteit die we vaak als ‘ondermijning’ aanduiden. Bij ondermijning maakt de onderwereld voor illegale activiteiten gebruik van diensten van de bovenwereld. Het gaat dan om de georganiseerde criminaliteit, heel dichtbij in onze dorpen, wijken en buurten.
U moet dan denken aan drugshandel en –productie, vastgoed- en zorgfraude, mensenhandel en het witwassen van grote sommen geld. Het speelt zich vaak onder onze ogen af, ook in onze gemeente en regio, maar het is niet altijd direct te zien. Het fenomeen is groter dan u denkt en het is dichterbij dan u denkt en we hebben (of krijgen) er allemaal last van.  
Het is zeker niet mijn bedoeling u met deze boodschap bang te maken, maar we moeten ook niet naïef zijn. De aanpak ervan is een zaak van ons allemaal, niet alleen van politie, justitie en uw burgemeester. Daarbij hebben we u als inwoner en ondernemer hard nodig. Door alert te zijn op signalen van deze criminele activiteiten en dan ook te handelen. U kunt maar één keer nee zeggen tegen de verleiding van criminele ondernemers. Het is immers heel moeilijk om uit dit gewelddadige criminele milieu te ontsnappen. Als we allemaal ons steentje bijdragen aan een weerbare samenleving, kunnen we ook deze uitdaging aan. Ik kom hierop de komende maanden nog bij u terug.

Energiek 2019

Beste mensen, het gemeentebestuur van Rheden wil energiek 2019 in. Zij wil met veel ambitie en energie de opgaven ín en vóór de samenleving oppakken en dat vooral ook sámen met u doen. Daarom zoeken wij als college, raad en organisatie u steeds vaker op. Om te kijken of we in partnerschap met inwoners, met bedrijven en instellingen onze ambities kunnen delen en gezamenlijk de uitvoering vorm en inhoud kunnen geven. Want naast onze professionals in het gemeentehuis, beschikt ook u over kennis en vaardigheden die we daarbij willen inzetten. Ook om die reden hebben we voor vanavond, op weg naar 2019, alle bewoners van alle straten in onze gemeente met huisnummer 19 uitgenodigd. Om ons daarmee symbolisch te richten tot alle inwoners van onze gemeente.
Dames en heren, vanaf deze plek wens ik u allemaal, namens de leden van de gemeenteraad, ons college en onze organisatie, een gezond, veilig en hoopvol 2019 toe.
Wij gaan bij al onze plannen en uitvoering vanuit een duurzame insteek te werk. Dat is ook het thema van vandaag én morgen. Binnen ons college van B&W houdt wethouder Dorus Klomberg zich hiermee bezig. Ik beveel zijn bijdrage aan deze avond van harte bij u aan.
Dank u wel."