Robuuste keuzes voor financiële stabiliteit

Kadernota 2025 - 2028 richt zich op noodzakelijke bezuinigingen. We staan, net als vele andere gemeenten, voor aanzienlijke financiële uitdagingen. De komende jaren lopen de tekorten van op tot zo’n 13 miljoen euro in 2028. De oplopende kosten komen voornamelijk door een uitbreiding van de gemeentelijke taken, prijsstijgingen en een toenemende behoefte aan zorg voor de inwoners.

Deze kosten worden onvoldoende gecompenseerd door het Rijk en de inkomsten van het Gemeentefonds dalen. Daarom moeten we fundamentele keuzes maken om de begroting in balans te brengen. In de Kadernota 2025 - 2028 stellen we maatregelen voor om de tekorten zoveel mogelijk te beperken.

Wethouder Financiën Dorus Klomberg zegt hierover: ”We moeten keuzes maken om financieel stabiel worden. Iedereen in Rheden zal dat helaas merken. Bezuinigingen en lastenverhogingen zijn onvermijdelijk. Hoewel dit een landelijk probleem is, heel veel gemeenten kampen met dezelfde uitdagingen, ligt de verantwoordelijkheid om het lokaal op te lossen bij ons. We maken bewuste keuzes om de inkomsten en uitgaven in balans te brengen, met oog voor het sociale welzijn van onze inwoners. We blijven inzetten op de basiskenmerken van het coalitieakkoord “Groener, Socialer, Dichterbij."

Wat staat er in de Kadernota?

De Kadernota bevat de kaders, denkrichtingen en voorstellen voor wat we in de jaren 2025 tot en met 2028 willen bereiken. Ondanks de financiële tegenslag wil het college met deze kadernota ook perspectief bieden voor de gemeente die we wél willen zijn. Het coalitieakkoord blijft hierin leidend. Dat wil zeggen dat we blijven inzetten op behoud van onze biodiversiteit en het nemen van klimaatmaatregelen, ook met beperktere middelen (Groener). Bovendien blijft de inwoner centraal staan en blijven we investeren in de relatie met inwoners en de lokale economie (Dichterbij).

We blijven heel bewust inzetten op de integrale wijkaanpak, woningbouwversnelling en het stimuleren en versterken de sociale basis (Socialer). Daarentegen wordt bijvoorbeeld voorgesteld de subsidie voor de preventie van gezondheid stop te zetten en de inkomensgrens voor de Gelrepas te verlagen naar het minimuminkomen. We kijken ook naar de omvang van de ambtelijke organisatie. We hebben organisaties waarmee we in de regio samenwerken opdracht gegeven ook kritisch naar de eigen organisatie en taakuitvoering te kijken. Tot slot leggen we aan de Raad voorstellen voor tot verhoging van de lokale lasten, waaronder de OZB. De OZB wordt op het niveau gebracht van het Gelders gemiddelde, dat betekent een verhoging van 20%.

Minder inkomsten, stijgende uitgaven

Vanaf 2026 gaan we de jaarlijkse inkomsten met 6 - 8 miljoen euro verlagen als gevolg van een verandering in de uitbetaling vanuit het Gemeentefonds. Een ontwikkeling waar alle gemeenten mee te maken hebben. Voor ons betekent dit dat er een gat ontstaat tussen de hoeveel geld die nodig is en hoeveel geld er binnenkomt. Daarom is het noodzakelijk om nu al stappen te ondernemen.

Wethouder Klomberg benadrukt: "We kunnen niet stilzitten. Ook in 2024 zien we al dat de inkomsten de uitgaven niet compenseren. Als we nu geen actie ondernemen, verliezen we de grip onze begroting."

Begin juli besluit gemeenteraad over bezuinigingen

De gemeenteraad besluit begin juli over de Kadernota 2025-2028. Zodra duidelijk is op welke wijze we moeten bezuinigen, gaan we de veranderingen stapsgewijs invoeren. In de begroting 2025 zal duidelijk worden welke stappen dat zijn.