Vermelding naam van sergeant Meijer op oorlogsmonument
Het college van burgemeester en wethouders heeft besloten om de naam van sergeant Johan Christiaan Meijer opnieuw op het ‘Monument voor Nederlandse Militairen’ op de begraafplaats Heiderust in Rheden te vermelden. Sergeant Meijer is ‘in of door de strijd van oorlog’ op 12 mei 1940 om het leven gekomen en voldoet daarmee aan het criterium voor naamsvermelding op het monument.
Op 12 mei 1940 werd sergeant Johan Christiaan Meijer door de krijgsraad te velde, een militaire rechtbank, ter dood veroordeeld wegens het tijdens de strijd verlaten van zijn post op de Grebbeberg. Diezelfde dag nog werd hij geëxecuteerd. Hij was 22 jaar.
Voor zover bekend is sergeant Meijer de enige Nederlandse militair die in de twintigste eeuw na een uitspraak van een Nederlandse militaire rechtbank door een Nederlands vuurpeloton is geëxecuteerd. Na de oorlog heeft de naam van sergeant Meijer enkele jaren op het oorlogsmonument in Rheden gestaan. In 1948 is zijn naam als gevolg van een bezwaar van een onbekende veteraan verwijderd. Bijna tachtig jaar later wil het college zijn naam opnieuw vermelden.
Monument voor omgekomen militairen
Op het ‘Monument voor Nederlandse Militairen’ worden de namen vermeld van militairen die in of door de strijd van de oorlog om het leven zijn gekomen. Hierbij wordt geen rekening gehouden met de doodsoorzaak. Sergeant Meijer, oorspronkelijk inwoner van Dieren, is in de Tweede Wereldoorlog omgekomen en voldoet hiermee aan de gebruikelijke norm voor een naamsvermelding.
Gemeente gaat over naamsvermelding
De veroordeling en executie van sergeant Meijer is een omstreden gebeurtenis in de Nederlandse militaire geschiedenis en houdt de gemoederen tot op de dag van vandaag bezig. Het opnieuw vermelden van de naam van sergeant Meijer op het monument is nadrukkelijk géén eerherstel of rehabilitatie van sergeant Meijer. Wij zijn daartoe niet bevoegd. Het besluit is bedoeld om het monument vollediger te laten zijn in de vermelding van de omgekomen militairen tijdens de Tweede Wereldoorlog, los van de omstandigheden van hun overlijden.
Wethouder Dorus Klomberg: “Ongeacht iemands achtergrond of de omstandigheden waaronder iemand is omgekomen: ook sergeant Meijer heeft nabestaanden achtergelaten. Mensen die rouwen en iemand missen of hebben gemist in hun leven. De manier waarop wij vandaag de dag invulling geven aan het herdenken op 4 mei, inclusief waardig en met oog voor alle oorlogsslachtoffers en hun dierbaren, is voor mij en voor ons als college reden geweest dit besluit te nemen.”
Samenwerking instituten militaire geschiedenis
Tijdens het proces hebben wij ons laten adviseren door verschillende instituten op het gebied van de militaire geschiedenis van Nederland, zoals het Nederlands Veteraneninstituut (NLVi) en het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH). Dit om de historische context en de gehanteerde criteria zorgvuldig mee te wegen voordat tot dit besluit is overgegaan.
De naamsvermelding is voor de Nationale Dodenherdenking op 4 mei jl. gereedgemaakt, zodat de naam van sergeant Meijer bij de herdenking vermeld stond op het monument.