De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zorgt voor een betere bouwkwaliteit. Bij bouwwerken met een laag risico controleert niet langer de gemeente de bouwtechnische regels, maar een onafhankelijke kwaliteitsborger die u zelf inschakelt.
Wat betekent de Wkb voor u?
Dient u een bouwplan in bij de gemeente? Dan krijgt u mogelijk te maken met de Wkb. Bij bouwwerken die onder de Wkb vallen:
- toetst de gemeente de bouwtechnische regels niet meer vooraf;
- schakelt u zelf een kwaliteitsborger in;
- meldt u bij de gemeente dat u start met bouwen;
- geeft u daarbij door wie uw kwaliteitsborger is.
Wat doet een kwaliteitsborger?
De kwaliteitsborger controleert of uw bouwwerk voldoet aan de technische regels. Dit gebeurt op drie momenten:
- Voor de bouw: controle van het bouwplan op technische eisen.
- Tijdens de bouw: toezicht op de uitvoering van de bouw.
- Na de bouw: beoordeling of het bouwwerk aan alle regels voldoet.
Voldoet het bouwwerk aan de regels? Dan stelt de kwaliteitsborger een verklaring op. U stuurt deze verklaring naar de gemeente. De technische regels gaan onder andere over:
- brandveiligheid
- constructie en fundering
- energiezuinigheid
Deze regels staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl Deze link opent in een nieuw tabblad).
Voor welke bouwwerken geldt de Wkb?
De Wkb geldt vanaf 1 januari 2024 voor bouwen in gevolgklasse 1. Dit zijn bouwwerken met een laag risico, zoals:
- grondgebonden woningen
- eenvoudige bedrijfsgebouwen
- woonboten
- recreatiewoningen
- industriële gebouwen van maximaal 2 bouwlagen
De Wkb geldt nog niet voor verbouwingen. Sommige bouwwerken zijn uitgezonderd, zoals monumenten.
Wanneer is de Wkb niet van toepassing?
De Wkb is niet van toepassing als de technische bouwactiviteit vergunningvrij is volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving.
Let op: het kan zijn dat u wel een omgevingsvergunning nodig heeft op basis van de ruimtelijke regels uit het Omgevingsplan, ook al geldt de Wkb niet.
Eerst vergunning aanvragen, daarna een Wkb‑melding
Voordat u een Wkb‑melding doet, is het verstandig om eerst te controleren of u een omgevingsvergunning nodig heeft. Zonder vergunning kunt u niet starten met bouwen. U weet dan ook nog niet zeker of uw plan mag worden uitgevoerd. Daarom adviseren wij:
- vraag eerst de benodigde vergunning(en) aan;
- wacht het besluit van de gemeente af;
- doe daarna pas de meldingen in het kader van de Wkb.
Zo voorkomt u onnodige kosten en teleurstelling.
Zo werkt bouwen onder de Wkb
Gaat u bouwen? Dan doorloopt u deze stappen:
- U controleert via het Omgevingsloket Deze link opent in een nieuw tabblad welke regels en vergunningen gelden.
- U vraagt eerst de benodigde vergunning(en) aan.
- U meldt bij de gemeente dat u start met bouwen.
- Bij die melding geeft u door wie uw kwaliteitsborger is.
Zonder vergunning kunt u niet starten met bouwen. Daarom adviseren wij om eerst de vergunning aan te vragen en het besluit af te wachten, voordat u een Wkb-melding doet. Zo voorkomt u onnodige kosten en teleurstelling.
Een kwaliteitsborger vinden
Er is een landelijke website Deze link opent in een nieuw tabblad waar u een erkende kwaliteitsborger kunt vinden. Daar kiest u zelf een partij die past bij uw bouwplan.
Wat kost een kwaliteitsborger?
De kosten verschillen per bouwwerk en per project. Er is nog geen vast bedrag. De praktijk moet laten zien wat de gemiddelde kosten zijn.
Meer uitleg en stappenplannen
Deze hulpmiddelen helpen u om goed voorbereid te starten met bouwen:
- Bekijk het filmpje met een stappenplan voor (kleine) aannemers en particulieren Deze link opent in een nieuw tabblad
- Bekijk het stappenplan voor de Wkb-melding hieronder.
Het stappenplan voor de Wkb‑melding
Bouwt u onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)? Dan volgt u dit stappenplan. Zo weet u precies wat u moet doen en wanneer.
Stap 1: Kwaliteitsborger inhuren
U huurt zelf een kwaliteitsborger in. Uw aannemer kan u hierbij helpen. Een overzicht van erkende kwaliteitsborgers vindt u bij de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw Deze link opent in een nieuw tabblad Deze link opent in een nieuw tabblad.
Stap 2: Bouwmelding doen
U mag pas starten met bouwen na een complete bouwmelding. Deze dient u minimaal 4 weken vóór de start van de bouw in via het Omgevingsloket Deze link opent in een nieuw tabblad Deze link opent in een nieuw tabblad. Zo doet u de melding:
- Ga naar Aanvragen
- Kies Bouwactiviteit
- Kies Bouwactiviteit (technisch) – Melding
- Geef aan wie uw kwaliteitsborger is
- Voeg alle gevraagde informatie toe
Let op: Een onvolledige melding kunt u niet aanvullen. U moet dan een nieuwe melding indienen. Na 4 weken mag u starten, tenzij u eerder bericht van ons krijgt.
Stap 3: Start bouw melden
U meldt de start van de bouw uiterlijk 2 dagen van tevoren via het Omgevingsloket. Dit is verplicht.
Stap 4: Controle tijdens de bouw
De kwaliteitsborger controleert vóór en tijdens de bouw of wordt voldaan aan de bouwtechnische voorschriften.
Is alles in orde? Dan ontvangt u een verklaring van de kwaliteitsborger.
Let op: De gemeente kan ook controleren en handhaven bij overtredingen. De kwaliteitsborger handhaaft niet, maar kan de gemeente inschakelen.
Stap 5: Einde bouw melden
U meldt het einde van de bouw uiterlijk één dag na afronding via het Omgevingsloket. Deze melding is verplicht.
Stap 6: Gereedmelding doen
U mag het bouwwerk pas gebruiken na een geaccepteerde gereed melding. Dit doet u:
- minimaal 2 weken vóór ingebruikname
- via het Omgevingsloket
- met de verklaring van de kwaliteitsborger
De gemeente beoordeelt de gereed melding:
- Geaccepteerd: u mag het bouwwerk gebruiken
- Afgewezen: u mag het bouwwerk niet gebruiken
Bij afwijzing zorgt u samen met de gemeente, bouwer en kwaliteitsborger dat het bouwwerk alsnog voldoet aan de eisen.